1.

۱-ديددرشب:

 

حدودچنددقيقه طول مي كشدتاچشم بانورمطابق شود.يعني اينكه شمادرشب بايدمدتي راصبر  كنيدتامردمك چشم شماباميزان نورمحيط مطابقت پيداكند.ازنورهاي درخشان درهنگام رصد بپرهيزيدوهنگام رجوع به كتاب ويا... ازنورهاي قرمز وياخودكارهاي نوري استفاده كنید بدانيدكه رصدگران تازه كار به دليل آماده نبودن چشم قادربه ديدن اجرام درآسمان وحتي در دوربين دوچشمي نمي باشندونمي توانند اجرام راهمانندرصدگران باتجربه ببينند.         

 

2- ديدغيرمستقيم: 

 

شبكيه چشم بيشتربه خارج ازمركزديد حساس است بنابراين هنگاميكه شما كهكشان وياسحابي را كه داراي روشنايي كمي است و يا ستاره اي كم نورراكه شمابخواهيدببينيدنبايدمستقيمابه آن جرم نگاه كنيدوبايدبه لبه واطراف آن نگاه كنيد.

 

3- چطورنگاه كنيم:

 

بسياري ازتازه كاران قادربه ديدن جزئياتي كه دركتاب درج شده نيستند.به هرحال باانجام تمريناتي مي توان اين مشكل رارفع كرد.البته روشهای رصدزياداست.

شمابايدبدانيدكه نگاهي سطحي به اجرام كافي نيست بلكه بايدبه جزئيات هم توجه كرد. اگرچشمان شما خسته شدبدن راشل بگيريدوچشمانتان را براي مدتي ببنديدويااينكه درحين رصد كردن دوربين خودتان راتكان دهيد كه اين هشداري به مغزشما مي دهد.

ومغز شما از خواب آلودگی ویا خسته گی چشم برای مدتی به استراحت می پردازد. البته روش های دیگری هم وجود دارد .

(هشدار: اگر درحین رصد خواب آلودگی به شما فشار آورد حتما برای مدتی به استراحت بپردازید). 

سعی نکنید چون کیلومترها به رصد آمده اید باید تمام وقتتان را به رصد بپردازید.

حتی اگر احساس خستگی نمی کنید برای مدتی هم که شده است به استرحت بپردازید.

چرا؟ 

زیرا از عواملی که باعث دید نادرست می شود خستگی ذهنی است.    

سعی کنید درهنگام رصد وقبل از آن زیاد به خودتان فشار نیاورید چرا که به خود من ثابت شده است که در روزهایی که به رصد می رفتیم و پیاده روی زیادی می کردیم  مدتی بعد نمی توانستم به خوبی به رصد بپردازم .

البته این راهم بدانید که تمام این موارد در اثر تجربه شما کسب می شود وهر چه به رصد بروید مطمئنا اطلاعات شما درباره رصد بیشتر می شود.

سعی کنید بسیار به رصد بروید .

سعی کنید اولین کار برای رصد کردن آسمان آنالیز آسمان وصورفلکی باشد چرا که این خود باعث میشود چشمان شما سریعتر وبهتر به تاریکی عادت کند.

هیچگاه قبل از آماده شدن چشمانتان به آسمان وپیداکردن اجرام فکر نکنید چراکه باعث اشتباه ویا گم شدن شما در آسمان می شود.

برای پیدا کردن یک مسیه که درآسمان مشخص میباشد وآنرا نمی توانید با دوربین ببینید بهتر است که محور دوربین را برآن جرم زوم کنید سپس آنرا در دوربین نظاره نمایید. 

۲.ايرانيان در قرن‌هاي چهارم تا هفتم هجري از نانوذرات نقره و مس براي تزيين سفال‌هاي خود استفاده مي‌كرده‌اند


محققاني از كشور ايتاليا به همراه مهندس فرح شكوهي، مهندس پروين اوليايي، دكتر جواد رهيقي و دكتر محمد لامهي رشتي از سازمان انرژي اتمي كشورمان، نتايج تحقيقات صورت‌گرفته بر روي لعاب‌هاي استفاده‌شده بر روي سفال‌هاي ايراني قرن‌هاي 4 تا 7 هجري را به صورت مقاله‌اي در مجلة Applied Physics A منتشر كرده‌اند.

طبق نتايج اين تحقيق، وجود نانوذرات نقره و مس در لعاب مورد استفاده در تزئينات سفالي قرون 4 تا 7 هجري موجب پيدايش اثرات كروماتيكي مختلفي در اين سفالينه‌ها شده است.

تصاوير TEM ارائه‌شده در اين مقاله، حاكي از پخش‌شدن نانوذرات هم‌اندازه نقره با قطر حدود 20 نانومتر در پاية شيشه‌اي لعاب روي سفال‌هاست

 

۳.

...او در رصد ستارگان و تعیین میزان درخشندگی، رنگ و موقعیت آنها در صور فلكی و یافتن سئshy;ابی ها و ستارگان دوگانه كوشش فراوان نمود و نتایج كارش را به دقت در مورد هر صورت فلكی پیاده سازی كرد. در مجموع توانست كاتالوگی از 1018 ستاره همراه با ویژگی های رصدی آنها تهیه كند ...

 

ابو الحسن عبد الرحمن صوفی رازی در 9 محرم سال 291 هجری قمری برابر با 7 دسامبر 903 میلادی در شهر ری دیده به جهان گشود. او در دربار عضد الدوله دیلمی در اصفهان زندگی می كرد و كار اصلی اش تشریح یافته های پیشین یونانیان در علم نجوم و ترجمه آثار آنها به زبان عربی بود.

به ویژه روی كتاب مجسطی بطلمیوس كار كرد و تصحیحات زیادی را بر روی فهرست ستارگان و تخمین های مربوط به روشنائی و قدر آنها انجام داد كه اغلب آنها با آنچه بطلمیوس محاسبه کرده بود تفاوت چشمگیری داشت. او در سفری كه به یمن داشت موفق شد ابر ماژلانی بزرگ را كه از اصفهان قابل رویت نبود، ببیند و از آن با نام البكر در آثارش یاد كرده است. این كهكشان را اروپائی ها تا قبل از سفر دریائی ماژلان در قرن شانزدهم، ندیده بودند.

 

 

تصويري از صوفی در حين رصد

 

او بزرگترین مترجم آثار نجومی یونانیان باستان (كه در اسكندریه قرار داشت) به زبان عربی است و اولین كوشش ها را برای برقراری رابطه میان اسامی كهن ستارگان و صور فلكی در متون نجومی یونانی ها و اسامی باستانی ستارگان و صور فلكی عربی انجام داد، كاری كه گاهی بسیار نا مرتبط و در مواردی دارای اشتراكات پیچیده بود.

در رصدهایش به این نتیجه رسید كه صفحه دایره البروج نسبت به استوای سماوی مایل است و با توجه به این مسئله توانست طول سال اعتدالی را با دقت بیشتری محاسبه كند. او در رصد ستارگان و تعیین میزان درخشندگی، رنگ و موقعیت آنها در صور فلكی و یافتن سحابی ها و ستارگان دوگانه كوشش فراوان نمود و نتایج كارش را به دقت در مورد هر صورت فلكی پیاده سازی كرد. در مجموع توانست كاتالوگی از 1018 ستاره همراه با ویژگی های رصدی آنها تهیه كند. سپس به تهیه دو طرح از هر صورت فلكی پرداخت: طرح اول، شكل صورت فلكی را آنچنان كه ناظری از بیرون كره آسمان می توانست ببیند نشان می داد و طرح دوم نمای صورت فلكی را آن طور كه یك رصدگر از درون كره سماوی می بیند نمایش می داد (یعنی همان شكلی از صورت فلكی كه ما از زمین و در حالت عادی می بینیم). ساخت این چنین مدلی از كره آسمان و مشخص كردن مواضع دقیق اجرام سماوی بر روی آن، از منحصر به فرد ترین كارهای صوفی است و هم اكنون این پلانتاریوم (آسمان نما)  در موزه شهر قاهره نگهداری می شود.

صوفی همچنین كاربردهای بسیار زیادی برای اسطرلاب پیدا كرد كه یافته هایش در آثار به جا مانده از او مكتوب باقی مانده است. او در سال 984 كتاب معروفش را كه صورالكواكب      ((Book of fixed stars نام دارد به رشته تحریر در آورد و در آن بسیاری از كارهایش را همراه با تصویر تشریح كرد. در توصیفات و تصاویری كه از صورت فلكی آندرومدا كشیده است به یك ابر كوچك اشاره نموده كه در حقیقت همان كهكشان آندرومدا یا 31M است. البته ظاهراً منجمان اصفهانی سال ها قبل از صوفی به حضور آن «ابر» در صورت فلكی آندرومدا پی برده بودند.

 

 

كتاب صور الكواكب تأليف عبد الرحمن صوفی رازی

 

صوفی در صورالكواكب به 9 جرم زیر اشاره كرده و از آنها را «سحابی» قلمداد كرده است:

1)      خوشه دوتائی X&H یا 869/884  NGC (خوشه باز)

2)      خوشه كندوی عسل یا 44M (خوشه باز) در صورت فلكی خرچنگ

3)      7M (خوشه باز) در صورت فلكی عقرب

4)      ستارگان نو ـ 1 و نو ـ2  در صورت فلكی قوس

5)      ستارگان لاندا، فی ـ 1 و فی ـ 2 در صورت فلكی جبار

6)      خوشه چوب لباسی یا 399 Cr (خوشه باز) در صورت فلكی سهم

7)      كهكشان آندرومدا یا 31 M در صورت فلكی آندرومدا

8)      2391 IC (خوشه باز) در صورت فلكی بادبان

9)      2669 NGC (خوشه باز) در صورت فلكی بادبان

 

در اروپا مشاهدات صوفی تا زمان اختراع تلسكوپ ناشناخته باقی مانده بود، طوری كه سیمون ماریوس (Simon Marius) سحابی آندرومدا (كهكشان آندرومدا) را در سال 1612 و با یك تلسكوپ معمولی مجدداً كشف كرد.

تعیین اندازه نصف النهار شهر شیراز و ابداع علم نورسنجی در ستارگان از دیگر كارهای علمی ارزشمند اوست.

انجمن بین المللی نجوم به پاس تجلیل از خدمات علمی صوفی، یكی از دهانه های ماه را به نام او ثبت نمود: دهانه صوفی ((Azophi در عرض جغرافیائی 1/22 درجه جنوبی و 7/12 شرقی واقع شده و 47 كیلومتر قطر دارد.

 

 

دهانه صوفی (Azophi Crater)

 

این منجم بزرگ در8 محرم سال 376 هجری قمری برابر با 25 مه 986 میلادی در شهر شیراز دیده از جهان فروبست و در همان شهر به خاك سپرده شد.

۴.

دوربین‌های دیجیتال همه كاره‌اند. می‌توان از آن‌ها در دیجیتالی كردن اسلایدهای 35 میلی‌متری و عكس‌های چاپی بهره گرفت. هم‌چنین می‌توان از آن‌ها به عنوان منظری برای نگریستن به حیات وحش استفاده نمود. قیمت دوربین‌هایی با كیفیت بالا، دائماً پایین می‌آید. همه این قابلیت‌ها باعث می‌شود تا دوربین‌های دیجیتال موردی جذاب برای عكاسی نجومی باشند. اگر یكی از آن‌ها را دارید، باید ببینید كه چه كارها می‌تواند بكند...

نوشته Edwin L. Aguirre

مجله Sky & Telescope

ترجمه رضا امیرارجمند

 

فیلسوف یونانی، هراكلیتوس، می‌گوید: «هیچ چیز دائمی نیست به جز تغییر». هركس كه اخبار دنیای عكاسی دیجیتال را دنبال كند با این گفته موافقت می‌كند. دوربین‌های دیجیتال موجود در بازار هرروز قوی‌تر، كوچك‌تر و ارزان‌تر می‌شوند. آن‌ها جایگزین دوربین‌های معمولی در عكاسی‌های روزمره شده‌اند. ولی در عكاسی نجومی چه طور؟

 

 

برای تازه‌كارهای عكاسی دیجیتال نجومی، اولین و در دسترس‌ترین جرم ماه است. ماه جرمی است پرنور و با جزئیات سطحی بسیار. این عكس نمای‌نزدیك را Alan Adler، از دهانه تیكو (در نزدیكی پایین عكس با یك برآمدگی در وسط آن) كه 85 كیلومتر پهنا دارد و Straight Wall (در بالا گوشه سمت چپ تصویر) با یك دوربین Nikon Coolpix 950 گرفته است. او دوربینش را با استفاده از یك چشمی 5/10 میلی‌متری به تلسكوپ 8 اینج f/6 نیوتونی شكستی خود متصل كرده است.

 

هنوز، فیلم، بر بهترین دوربین‌های دیجیتال، در وضوح و دقتِ رنگ برتری دارد. برخلاف CCDهای مخصوص عكاسی نجومی كه از سیستم خنك كننده استفاده می‌كنند، حسگرهای دوربین‌های دیجیتال موجود در بازار، در نوردهی‌های بلند مدت «نویز» زیادی تولید می‌كنند به طوری كه مدت زمان نوردهی مفید آن‌ها تنها چند ثانیه است. این زمان برای اجرام درخشانی هم‌چون ماه و سیارات مناسب است ولی برای اجرام اعماق آسمان بسیار كم است. با این وجود، می‌توان این مشكل را با گرفتن تعداد عكس زیاد، با نوردهی كوتاه، و روی هم قرار دادن آن‌ها با استفاده از روش‌های دیجیتال، حل كرد. به طور كلی، دوربین‌های دیجیتال برای ویرایش و چاپ شدن نیاز به كامپیوتر دارند ولی فناوری به سرعت در حال پیشرفت است و چاپگرهای عكسی، كه بدون نیاز به كامپیوتر كار می‌كنند، به آسانی در بازار یافت می‌شوند.

 

البته مزایای دیجیتالی انجام دادن كارها بسیارند. نتایج را به سرعت می‌گیرید و به همین صورت می‌توانید آن‌ها را تنظیم كنید و دیگر نیازی نیست تا منتظر بمانید تا عكس‌ها را از لابراتوار چاپ بگیرید. می‌توانید از هرچه كه می‌خواهید عكس بگیرید و آن‌هایی را كه خراب شده‌اند دور بریزید، بدون آن كه نگران هزینه‌های چاپ باشید. احتمالاً حافظه دوربین می‌تواند تعداد عكس‌های بیشتری نسبت به یك حلقه فیلم در خود نگاه دارد.

 

از آن جایی كه خروجی دوربین از همان ابتدا دیجیتال است، عكس‌ها برای پردازش‌های كامپیوتری با برنامه‌هایی هم‌چون Adobe Photoshop آماده‌اند. این نرم‌افزارها می‌توانند ناهماهنگی‌های رنگی را اصلاح كنند، میزان روشنایی، گستره دینامیكی، كنتراست و اشباع شدگی‌های رنگی را، بهینه سازند و كیفیت تصویر را با روی هم قرار دادن چند تصویر، افزایش دهند. می‌توان با در كنار هم قرار دادن عكس‌هایی كه به صورت موزاییكی گرفته شده‌اند، تصویری با نمای بزرگ به دست آورید. عكس‌ها برای قرار داده شدن در اینترنت آماده‌اند؛ می‌توان آن‌ها را ایمیل كرد یا به اشتراك بگذاشت. عكس‌های دیجیتال آسان‌تر مرتب می‌شوند و نسبت به آلبوم‌های عكس فضای كمتری اشغال می‌كنند.

 

دوربین‌های دیجیتال همه كاره‌اند. می‌توان از آن‌ها در دیجیتالی كردن اسلایدهای 35 میلی‌متری و عكس‌های چاپی بهره گرفت. هم‌چنین می‌توان از آن‌ها به عنوان منظری برای نگریستن به حیات وحش استفاده نمود. قیمت دوربین‌هایی با كیفیت بالا، دائماً پایین می‌آید. همه این قابلیت‌ها باعث می‌شود تا دوربین‌های دیجیتال موردی جذاب برای عكاسی نجومی باشند. اگر یكی از آن‌ها را دارید، باید ببینید كه چه كارها می‌تواند بكند.

سیارات نیز جز اهداف اولیه برای دوربین‌های دیجیتال هستند. این عكس را Edwin Aguirre، با یك دوربین Coolpix 990 متصل به چشمی 12 میلی‌متری یك تلسكوپ Meade 8 اینجی f/10 اشمیت-كاسگرین، از زهره گرفته است.

 

روش Afocal

 

دوربین‌های دیجیتالِ ساده موجود در بازار، لنزهای باز شدنی ندارند. برای این منظور باید به سراغ دوربین‌های گران‌تر SLR بروید. برای همین، تنها روش عكاسی با آن‌ها، از طریق تلسكوپ، afocal است. در این روش دوربین مستقیماً در جلوی چشمی تلسكوپ قرار می‌گیرد. می‌توان دوربین را با دست گرفت، بر روی سه‌پایه‌ای جداگانه گذاشت یا قطعه‌ای برای اتصال آن به تلسكوپ ساخت یا خرید.

منجم آماتور نیوجرسی، Lester Dobos، برای گرفتن این تصویر از مشتری، آیو (نقطه كم‌نور پایین سمت چپ) و اروپا (بالا سمت راست)، از دوربین Olympus C-2020 و یك تلسكوپ 16 اینچ دابسونی همراه با چشمی 9 میلی‌متری استفاده كرده است. به لكه بزرگ قرمز و سایه اروپا در حین عبور توجه كنید.

 

همانند تكنیك قدیمی eyepiece-projection روش afocal به طور چشم‌گیری اندازه تصویر را زیاد می‌كند و در مقابل نسبت فاصله كانونی موثر را كاهش می‌دهد. ممكن است عكس نیز مقداری معوج و سایه‌دار شود. سایه‌دار شدن یعنی تیره شدن لبه‌های عكس بر اثر انسداد مسیر نور به علت محدودیت‌های مكانیكی. معمولاً این حالت زمانی پیش می‌آید كه دوربین بیش از اندازه از چشمی دور باشد یا زاویه دید دوربین از چشمی بیشتر باشد. با این وجود،در عكس‌برداری از سیارات یا اجرام كوچك، كه می‌توان آن‌ها را به راحتی در مركز میدان دید قرار داد، این مسئله مطرح نیست. برای جلوگیری از سایه‌دار شدن عكس، باید دوربین را تا حد ممكن به چشمی نزدیك و در مركز آن نگاه داشت و از چشمی‌هایی كه گشادی آن‌ها بزرگ است، استفاده كرد. بعضی از چشمی‌های با فاصله كانونی كوتاه، آن قدر گشادی‌شان محدود است كه نمی‌توان دوربین را به اندازه كافی نزدیك‌شان قرار داد عكس گرفت. در هرصورت با تجربه است كه می‌توان بهترین وضعیت قرارگیری دوربین را پیدا كرد.

 

زوم كردن میدان دید دوربین را كاهش می‌دهد و در نتیجه سایه‌دار شدن عكس به حداقل می‌رسد ولی از زوم دیجیتال پرهیز كنید، چرا كه وضوح تصویر را كم می‌كند. زوم كردن بزرگ‌نمایی را هم می‌افزاید و باعث می‌شود تا فوكوس كردن راحت‌تر شود ولی از طرف دیگر پیدا كردن جرم مورد نظر را سخت‌تر می‌كند.

 

 

تصاویر دوربین‌های دیجیتال را می‌توان با استفاده از نرم‌افزارهای معروفی مثل Adobe Photoshop ویرایش نمود. این تصویر از زحل را یك آماتور هنگ گنگی به نام Canon Lau، با استفاده از یك دوربین Coolpix 950 گرفته است. او از یك تلسكوپ 14 اینچ Celestron اشمیت-كاسگرین و چشمی 7/6 میلی‌متری بهره برده است. همكارش، Eric Ng، برای بهینه سازی تصویر، عكس‌های حاصل از چندین نوردهی را با استفاده از روش‌های دیجیتال پشت سر هم قرار داده و از فیلترهای unsharp mask و Gaussian blur در Photoshop استفاده كرده است.

 

اعوجاج تصویر می‌تواند به علت اثرات مختلفی در عدسی‌های دوربین و چشمی، رخ دهد. ممكن است مركز تصویر فوكوس باشد در حالی كه نواحی بیرونی نباشند، به طوری كه ناحیه مفید شدیداً محدود شود. مطمئن شوید كه كف دوربین در وسط و عمود بر محور عدسی‌های تلسكوپ قرار دارد. چشمی و دوربین را نیز از گرد و غبار دور نگاه دارید، زیرا باعث كم شدن كنتراست می‌شود.

 

سوار كردن دوربین بر روی سه‌پایه‌ای جداگانه، لرزش‌ها را كم می‌كند و دیگر نیازی به متعادل كردن تلسكوپ به خاطر وزن دوربین نیست. این طریقه چینش باعث می‌شود تا بتوان چشمی را طوری حركت داد كه در حینی كه تلسكوپ جرم مورد نظر را در آسمان دنبال می‌كند، مستقیماً از دوربین دور یا به آن نزدیك شود. برای محافظت چشمی و عدسی دوربین از نورهای دیگر، از پارچه‌ای سیاه یا مقوا استفاده كنید.

 

با وجود آن كه ضروری نیست، ولی یك موتور ردیاب، كارها را با در مركز نگاه داشتن جرم مورد نظر، زمانی كه دوربین را فوكوس می‌كنید و عكس می‌گیرید، آسان می‌كند. در تلسكوپ‌هایی كه موتور ردیاب ندارند هنوز می‌توان با كوتاه كردن زمان نوردهی عكس‌های خوبی گرفت. جرم مورد نظر را در گوشه چشمی و در خلاف جهت حركت آسمان قرار دهید. هرگاه شی به نزدیكی مركز تصویر رسید دكمه دوربین را بفشارید.

 

فوكوس كردن

 

 

عكاس‌های نجومی پرجرأت، می‌توانند دوربین دیجیتال را مستقیماً جلوی چشمی نگاه دارند یا اگر دوربین‌تان سوكت استاندارد سه‌پایه را دارد می‌توانید از یك قلاب دست‌ساز یا آماده، برای قرار دادن دوربین بر روی سه‌پایه‌ای جداگانه استفاده كنید.

 

همانند عكاسی نجوی با فیلم، نیاز است تا فوكوس به صورت كامل انجام شود چرا كه هرگونه خطایی به وضوح آشكار خواهد شد. می‌توان با فوكوس كردن چشمی، با استفاده از دید (اگر از عینك طبی استفاده می‌كنید، آن را به چشم‌تان بزنید) و تنظیم كردن لنز دوربین بر روی بی‌نهایت، شروع كرد. اگر دوربین حالت تنظیم دستی ندارد بگذارید بر روی تنظیم اتوماتیك باشد. از نمایشگر روی دوربین، می‌توان برای به وسط آوردن و فوكوس كردن بر روی جرم مورد نظر استفاده نمود. برای بعضی اشخاص این صفحه نمایشگر كوچك است و فوكوس نمودن، به صورت دقیق، از روی آن دشوار.

 

 

برای دوربین‌های دیجیتالی كه لنزشان پیچی است، مثل Nikon Coolpix 990 كه در این جا نشان داده شده است، می‌توان آداپتورهای مختلفی را برای اتصال به چشمی از بازار تهیه كرد.

چپ: این آداپتور محصول شركت ScopeTronix مستقیماً پیچ لنز 8 میلی‌متری 990 را به چشمی‌های یك و یك‌چهارم اینچی مختلفی وصل می‌كند.

راست: آداپتور T 28 میلی‌متری شركت CKC Power با آداپتور دوربین Orion جفت می‌شود.

 

اگر دوربین‌تان خروجی ویدیو دارد می‌توانید آن را به یك نمایشگر بزرگ‌تر وصل كنید (مثلاً تلوزیون 13 اینج سفری) تا بتوانید با نگاه كردن به تلوزیون راحت‌تر فوكوس كنید. هم‌چنین وقتی نمی‌توان خوب دید، می‌توان از این حالت برای پیدا كردن بهترین لحظه برای گرفتن عكس استفاده كرد.

 

عكاسی از خورشید نیازمند داشتن فیلتری ایمن و مناسب است. حتماً باید جلوی یابنده دوربین را پوشاند. فوكوس كردن با استفاده از نمایشگر دوربین، در نور زیاد روز، ممكن است غلط‌انداز باشد برای همین روی نمایشگر یا تلوزیون، سایه ایجاد كنید.

 

همانند عكاسی نجومی با فیلم، یك جوینده با كیفیت بالا، برای نشانه‌روی تلسكوپ بسیار كمك كننده است. اگر یك جوینده بزرگ‌تر و قوی‌تر با تلسكوپ به خوبی هم‌خط شده باشد می‌تواند به راحتی، شما را در قرار دادن اجرام كوچك در میدان دید دوربین، یاری دهد.

 

گرفتن عكس

 

 

دوربین‌های دیجیتال ساده نمی‌توانند نوردهی‌های بلند مدت داشته باشند چرا كه اگر گرفتن عكس بیش از چند ثانیه طول بكشد، نویزهای الكترونیكی زیادی بر روی عكس ایجاد می‌شوند. این عكس 8 ثانیه‌ای پر نویز را Dennis di Cicco، از سحابی اوریون (42M) با یك دوربین Nikon Coolpix 990 متصل به یك تلسكوپ 6 اینج f/6 ماكسوتوف-نیوتونی و چشمی 30 میلی‌متری، گرفته است.

 

برخلاف دوربین‌های SLR[1]، دوربین‌های دیجیتال معمولی آینه‌ای ندارند كه بخواهد بسته شود و در زمان گرفتن عكس لرزش ایجاد كند، ولی هنوز هم امكان این كه در حین فشردن شاتر لرزش ایجاد لرزش شود، هست. می‌توان برای جلوگیری از این امر، از قابلیت به تاخیر انداختن لحظه گرفتن عكس یا كنترل از راه دور، استفاده نمود. در غیر این صورت باید شاتر را بدون تكان دادن تنظیمات و با ملاحظه، فشرد.

 

 

این عكس را Alan Adler، از دهانه برخوردی 110 كیلومتری Gassendi در لبه شمالی Mare Humorum ماه با استفاده از دوربین Nikon Coolpix 950 متصل به تلسكوپ 8 اینچ f/6 نیتونی و چشمی 5/10 میلی‌متری، گرفته است.

 

بسیاری از دوربین‌های متداول، تنظیم دستی برای انتخاب مدت زمان نوردهی ندارند. برای همین، باید به بخش اتوماتیك‌شان اعتماد كرد. این بخش معمولاً برای عكاسی از اجرام بزرگ، درخشان و با نور یك‌نواخت مناسب است، همانند تصاویر نمای‌نزدیك ماه. ولی نورسنج دوربین ممكن است نوردهی را برای هلال ماه یا سیارات، بیشتر یا كمتر از میزان لازم، قرار دهد. برای همین ممكن است نیاز باشد به صورت دستی نوردهی را تنظیم كنید. برای این كار، با هربار تغییر، نتیجه را بر روی نمایشگر دوربین ببینید و بهترین آن‌ها را ذخیره كنید.

 

 

این عكس از لكه‌های خورشیدی را كه با چشم غیرمسلح دیده می‌شدند، Wiphu Rujopakarn، از رصدخانه Kirdkao در Kanchanaburi تایلند، در 25 مارچ 2001 با استفاده از دوربین Canon IXUS متصل به تلسكوپ شكستی Tele Vue Pronto و چشمی 32 میلی‌متری گرفته است.

 

برای یافتن بهترین حالت برای سیارات، سعی و خطا لازم است. یك نقطه خوبِ شروع برای مشتری و زحل، یك چهارم تا یك دوم ثانیه، برای یك تلسكوپ اشمیت-كاسگرین است. برای جلوگیری از تار شدن تصویر به علت اغتشاشات جوی، زمان نوردهی را باید كوتاه در نظر گرفت. (با این وجود، بهترین تصاویرِ جدید از سیارات، نه با گرفتن یك عكس، بلكه با روی هم قرار دادن صدها فریم ویدیویی، گرفته شده با یك وب‌كم دیجیتال، به دست می‌آیند)

 

برای ذخیر كردن عكس‌ها از بالاترین كیفیت دوربین‌تان استفاده كنید. یعنی از آخرین وضوح دوربین و كم‌ترین میزان فشرده‌سازی. اكثر دوربین‌های دیجیتال از فرمت فشرده سازی JPEG برای كم كردن حجم عكس‌ها و جا دادن عكس بیشتر در حافظه دوربین، استفاده می‌كنند. هرچه كه بیشتر تصویر را فشرده كنید، بیشتر اثرات مصنوعی بودن در آن ظاهر می‌شود. مثل كم شدن رنگ و مربع مربع شدن تصویر در هنگام بزرگ كردن آن. از كم‌ترین میزان فشرده‌سازی ممكن استفاده كنید یا اگر دوربین‌تان اجازه می‌دهد، عكس را در فرمتی غیرفشرده، همانند RAW یا TIFF، ذخیره كنید.

 

از این كه می‌توان عكس‌های نجومی بیشتری نسبت به عكس‌های عادی، كه در نور روز گرفته می‌شوند، در دوربین ذخیره كرد، شگفت‌زده نشوید. زمینه سیاه یك عكس نجومی بسیار بیشتر از عكس‌های معمولی فشرده می‌شود. اگر دوربین‌تان اجازه می‌دهد می‌توانید این موضوع را با گرفتن عكس‌های سیاه و سفید، امتحان كنید. به علت نحوه كار CCDهای رنگی، عكس‌هایی كه به صورت سیاه و سفید گرفته می‌شوند شارپ‌تر از عكس‌های رنگی هستند.

 

 

این عكس‌ها را از اختفای Eta Geminorum (با قدر 3) و ماه، Dennis di Cicco، از ماساچوست شرقی گرفته است. هركدام از این عكس‌های 4 ثانیه‌ای را با استفاده از یك دوربین Nikon Coolpix 990 متصل به یك تلسكوپ 6 اینچ f/6 ماسوتوف-نیوتنی و چشمی 26 میلی‌متری گرفته است.

نیاز به برق

دوربین‌های دیجیتال مصرف كننده شدید باتری هستند، به خصوص اگر از نمایشگرشان به صورت مداوم استفاده شود. اگر به آداپتور و برق دسترسی باشدد، می‌توان از این مشكل رهایی یافت. ممكن است باتری‌های تازه در بعضی از دوربین‌ها كم‌تر از نیم ساعت داوام بیاورند. در شب‌های سرد نیز باتری‌ها زودتر خالی می‌شوند. داشتن تعدادی باتری آكالاین یا لیتیوم ذخیره، می‌تواند بسیار گران باشد برای همین بهترین گزینه خریدن باتری‌های قابل شارژ NiMH[2] است. برای رصدهای طولانی یك یا دو جفت از آن‌ها را همراه داشته باشید.

برای جلوگیری از آسیب رسیدن به قطعات حساس الكترونیكی، از دوربین در مقابل شبنم زیاد محافظت كنید. وقتی از دوربین استفاده نمی‌كنید آن را بپوشانید و در شب‌های شبنم‌خیز، آن را روشن نگاه دارید تا قطعات داخلی آن گرم باشند.

 

***

 

دوربین‌های دیجیتال خانگی، علی رغم نارسایی‌های‌شان در بعضی موارد، آمده‌اند كه بمانند و مطمئناً بهتر هم خواهند شد و بدون شك نقش‌شان در نجوم آماتوری پررنگ‌تر خواهد شد. پس چرا از همین حالا شروع نكنیم؟

۵.

برای دیدن هر فاصله ای در فضا، به یکی از انواع تلسکوپ نیازمندید. ما تا به حال بر روی زمین انواع بسیار قدرتمند تلسكوپ ها را داشته ایم، ولی طبیعت ما را وادار کرده تا با عدسی های گرانشي رقابت کرده و بر آنها غلبه کنیم.

 

 

 

 

 

 

برای دیدن هر فاصله ای در فضا، به یکی از انواع تلسکوپ نیازمندید. ما تا به حال بر روی زمین انواع بسیار قدرتمند تلسكوپ ها را داشته ایم، ولی طبیعت ما را وادار کرده تا با عدسی های گرانشي رقابت کرده و بر آنها غلبه کنیم. این پدیده ای است که وقتی که جسمی نسبتا نزدیک دقیقا ازمیان ما و جسم دورتر عبور می کند. جاذبه جسم نزدیکتر همانند عدسی تلسکوپ عمل می کند به طوری که نور را منحرف و جسم دورتر را بزرگتر می کند.

تا امروز، این عدسی های گرانشي به صورت ستاره های منفرد یا کهکشان های دوردست بوده اند، اما هم اکنون نوع جدیدی ازعدسی ها در خدمت گرفته می شوند: همه گروه های کهکشان ها. این پروژه تحقیقاتی به عنوان قسمتی ازمطالعه میراث کانادا – فرانسه - هاوایی انجام می شود که به مدت 5 سال 500 شب را به رصد اختصاص خواهند داد. آنها قصد دارند تقریبا 1% از آسمان قابل رویت را از مقرشان در هاوایی رصد کنند.

تا به حال 25% ازاین پروژه به اتمام رسیده، اما گروه تحقیقاتی قوسهای گرانشي متعددی را اطراف گروه های کهکشانی کشف کرده است. این قوس ها، کهکشان های دوردست را بسیار بزرگ می نماید، به طوری که به دانشمندان اجازه می دهد که نور آنها را بررسی کنند. این برآورد به اخترشناسان اجازه خواهد داد که مشاهده مستقیم و دقیقی داشته باشند، و از آرایش این ساختارها در آغاز پیدایش گیتی نقشه برداری کنند. علاوه بر این امیدوارند که به نقش ماده تاريك در تکامل آنها پی ببرند.

 

 ۶.

ساخت دوربین را اولین بار به یک عینک ساز هلندی بنام هانس لیپرشی(1) نسبت می دهند . وی با کنار هم گذاشتن چند عدسی کنار هم توانسته بود وسیله ای بسازد که اجسام دور را بزرگتر نشان دهد.

اما بدون شک اولین مخترع تلسکوپ شکستی نجومی را گالیله می دانیم . او بود که  برای اولین بار با استفاده از دو عدسی که خود ساخته بود توانست آسمان را رصد کند و به بررسی ماه ، اقمار مشتری ، و سایر اجرام آسمانی بپردازد . بزرگنمایی اولین تلسکوپ گالیله حدود 3 برابر بود ولی بعد ها توانست تلسکوپی با بزرگنمایی 30 برابر نیز بسازد . با این وجود تلسکوپ های گالیله کیفیت بالایی نداشتند و دلیل آن مشکل بودن ساخت عدسی و همچنین وجود شیشه های نامرغوب بود.

در حدود سال های 1670 میلادی اسحاق نیوتون دانشمند انگلیسی توانست سیستم نوری جدیدی را پایه ریزی کند که بعد ها تلسکوپ بازتابی یا نیوتونی نام گرفت . وسیله او از یک آینه مقعر و یک آینه تخت تشکیل می شد که در یک لوله قرار گرفته بودند . آینه تلسکوپ نیوتون از فلز ساخته شده بود و قطری در حدود 5 سانتی متر داشت بهمین دلیل تصاویری که ایجاد می کرد بسیار مبهم بودند .

حدود 4 سال بعد از اختراع نیوتون فردی بنام جویلام کسگرین(2) طرح جدیدی را برای تلسکوپ نیوتون ارائه کرد . در این طرح نور بازتاب شده از آینه مقعر بجای بازتاب از آینه تخت بوسیله یک آینه محدب به پشت لوله ارسال می شود . مهمترین مزیت این طرح کوتاه تر شدن طول لوله تلسکوپ در حدود نصف طول اولیه بود و این امر برای تلسکوپ های غولپیکر امروزی بسیار اهمیت می یابد . با این وجود طرح کسگرین مورد استقبال قرار نگرفت و سالها بعد دانشمندان به اهمیت آن پی بردند .

پس از حدود دو قرن روند ارتقا و بهبود کیفیت نوری تلسکوپ ها ادامه یافت تا اینکه در سال 1930 عینک سازی بنام برنارد اشمیت(3) وسیله جدیدی اختراع کرد . در این طرح از یک تیغه شیشه ای مخصوص استفاده می شد که بر سر تلسکوپ های بازتابی قرار می گرفت و ابیراهی کروی را از بین می برد و دیگر احتیاجی به ساخت آینه های سهموی نبود . علاوه بر این ها این نوع تلسکوپ ها میدان دید بسیار بالایی داشتند و اگر با سیستم کسگرین مخلوط می شدند تلسکوپی بدست می آمد که از هر جهت بر سایر تلسکوپ ها برتری داشت . امروزه بسیاری از منجمان نیمه آماتور از این تلسکوپ ها استفاده می کنند .

پس این اختراعات تلسکوپ ها روزبه روز پیشرفت کردند و از کیفیت بهتری برخوردار شدند . کم کم امکانات بیشتری به تلسکوپ ها اضافه شد و کارخانجات ساخت ابزار آلات نجومی پا به عرصه حیات نهادند.از این میان می توان کارخانجات Meade و Celestron آمریکایی ، Tal روسی و Vixen ژاپنی را نام برد که امروزه بین منجمان آماتور و حرفه ای شهرت خاصی کسب کرده اند .با وجود این حرف ها هنوز هم بسیاری از ستاره شناسان تلسکوپشان را خودشان می سازند .

انواع تلسکوپ 

تلسکوپ شکستی :

 

این تلسکوپ تشکیل شده از دو عدسی همگرا است یک عدسی شیئی که به سمت اشیاء مورد نظر نشانه میرود و یک عدسی چشمی که از آن تصویر را میبینند .

عدسی شیئی نور را در کانون خود جمع میکند و عدسی چشمی دیگر نیز که کانون مشترکی با شیئی دارد نور جمع آوری شده را برای ما بزرگ میکند . در این تلسکوپ هرچه دو عدسی بزرگتر باشند بهتر است .یکی از اشکالات این تلسکوپ ها کنجنمایی آن است که عدسی نور را تجزیه میکند و در تلسکوپ به جای یک جسم، نوری تجزیه شده مشاهده میشود ،  برای رفع این اشکال از عدسی های تو در تو در ساخت این تلسکوپ استفاده میشود و باعث میشود که این تلسکوپ بسیار پر هزینه شود و کمتر رصد خانه بزرگی از آن استفاده کند

 

تلسکوپ بازتابی ( نیوتونی ): 

این تلسکوپ تشکیل شده از یک آیینه مقعر و یک آینه تخت با زاویه 45 درجه و یک عدسی شیئی.

آیینه مقعر در ته تلسکوپ قرار دارد و نور را در کانون خود جمع میکندو آیینه تخت آن را به بالا ارجاع داده و چشمی نیز آن را بزرگ میکند.

هرچه فاصله کانونی بیشتر باشد ( قطر آیینه بزرگتر باشد ) و همینطور عدسی چشمی بزرگتر باشد آیینه قوی تر است .

تذکر : برای هر شیئی وآینه ای تا اندازه معینی میتوان چشمی را بزرگتر گرفت .

اشکالی که در این تلسکوپ ها وجود دارد باعث میشود تا تصاویر در لبه آینه کشیده شود و برای رفع این اشکال تیغه ای را بر سر راه نور ورودی قرار میدهد که به آن  تلسکوپ اشمیت میگویند .

 

تلسکوپ کاسگرین :

این تلسکوپ هم نوع دیگری از تلسکو پ بازتابی ست اما به جای آیینه تخت یک آینه محدب قرار دارد و نور را به پشت آینه مقعر میفرستد و در آنجا شیئی قرار میگیرد .

 

تلسکوپ اشمیت کاسگرین :

همان تلسکوپ کاسگرین است ولی اینجا یک تیغه اصلاح کننده بر سر راه این نور ورودی قرار میگیرد .

  فهرست منابع

http://www.m-gholami.blogfa.com

http://www.tehranastro.com