ناسا قصد دارد با به كار گيري داده هاي لرزه نگارهاي قديمي آپولو تعداد شهاب سنگ هايي را كه با ماه برخورد مي كنند تخمين بزند.
نسترن فاضلي
هر روز بيش از يك تن شهاب سنگ باسطح ماه برخورد مي كند.اين اجرام با اندازه ها وشكل هاي مختلف از ذرات وغبار دنباله دارها گرفته تاخرده سيارك هاي تمام عيار كه با سرعت صد هزار مايل در ساعت سفر مي كنند به سوي ماه پرتاب مي شوند.جالب اينكه انها در اتمسفر نمي سوزند زيرا ماه جو ندارد در نتيجه مستقيما باسطح برخورد مي كنند.

فضا نوردان آپولو هيچ گاه مورد آزار اين پرتابه ها واقع نشدند.اول به اين دليل كه سطح ناهموار ماه تقريبا هم اندازه با قاره آفريقا است.اگر شما برخوردها را روي اين قطعه زمين تقسيم كنيد احتمال آنكه مورد اصابت قرار گيريد بسيار كم است ودوم مجموع مدت زماني كه تمام ماموريت هاي آپولو روي سطح ماه انجام گرفت دو هفته بود واين بازه زماني كوتاه احتمال برخورد را بسيار كاهش مي دهد.

دهانه هاي برخوردي چهره ماه را آبله گون كرده اند.

ناسا قصد دارد فضانوردان خود را مجددا به ماه بفرستد ولي اين بار براي اقامتي طولاني تر و ساخت بنيان هايي عظيم تردر نتيجه احتمال اينكه شيئي گرانبها مورد اصابت قرار گيرد بالا مي رود.آيا ناسا بايد نگران باشد؟

كوك وديكمن در حال تحقيق درباره اين موضوع هستند:
واقعيت اين است كه ما نمي دانيم در هر روز چه تعداد شهاب سنگ با ماه برخورد مي كنند.بهترين تخمين ما از مدل استاندارد شهاب سنگ ها بدست آمده كه ناسا از ان براي پيش بيني برخوردهاي احتمالي با ايستگاه و شاتل فضايي استفاده مي كند.مسئله اين است كه مدل استاندارد بر اساس داده هاي زميني ساخته شده است.به اين ترتيب كه ماهواره ها برخورد شهاب سنگ هارا با ارتفاعات اتمسفر زمين ثبت وانسانها شهاب هايي كه از اسمان شب در حال عبورند رصد مي كنند.در نتيجه اين مدل استاندارد براي ماه كاربردي ندارد.

البته براي عزيمت به سوي ماه اطلاعات بيشتري نياز است كه خوشبختانه آپولو ان را در اختيار ما قرار داده است:
بر اساس داده هايي از چهار لرزه نگار كه طي سالهاي ۷۲-۱۹۶۹در ماموريتهاي آپولو ۱۲و۱۴و۱۵و۱۶ روي ماه نصب شدند.سر نخ هايي از چگونگي وتعداد برخورد هاي وارد بر سطح اين قمر بدست امده است.ساليان متمادي اين زلزله سنج ها امواج حاصل از لرزه ها ي ايجاد شده روي سطح را ضبط كرده اندكه شامل ۳۰۰۰ماه لرزه ۱۷۰۰ برخورد شهاب سنگ و۹ فضا پيما كه روي ماه سقوط كردند است.نكته جالب توجه اين است كه كمتر از نصف ۱۲۰۰۰ پديده اي كه لرزه نگارها ثبت كرده اند با دلايل شناخته شده قابل توضيح است وهزاران لرزش بر اثر ...كه نمي دانيم چه چيزي است ايجاد شده اند!

دانشمنداني كه روي اين موضوع كار مي كنند حدس مي زنند تعداد زيادي از انها بر اثر برخورد شهاب سنگ ها به وجود آمده اند.دانشمندان آپولو بسيار زيرك و با هوش بودند ولي از مزاياي كاربرد كامپيوترهاي مدرن محروم بودند.كوك و ديكمن با استفاده از ماشين حسابهاي ديجيتالي با سرعتي كه ۳۰ سال قبل غير ممكن بود الگوريتمي براي اطلا عات بدست امده از لرزه نگارهاي قديمي پيدا كردند.

الدرين در حال نصب يك زلزله سنج در درياي آرامش است.

در گزارش ها ۹ برخورد ساخت بشر وجود دارد. زمان فعاليت لرزه نگارها قطعاتي از برخي فصا پيماها جدا و روي ماه سقوط كردند. كه عبارتند از گردونه فرود و بخش هاي لازم براي صعود "اپولو۱۲و۱۴و۱۵و۱۷" و پنج راكت سترن "اپولو۱۳و۱۴و۱۵و۱۶و۱۷".شكل امواج ثبت شده از لرزه هايي كه آنها را ايجاد كرده اند شكل موج يك برخورد را به محققان نشان مي دهد.همچينين در سال ۱۹۷۲ يك سيارك به جرم ۱۱۰۰ كيلوگرم با شمال بخشي از ماه موسوم به درياي ابرها برخورد كرد.

اين لرزه بزرگي بود كه در هر چهار زلزله سنج ثبت شد .اگر شكل امواجي را كه سيارك ايجاد كرده با برخوردهاي ساخت بشر مقايسه كنيم خواهيم ديد همشكل هستند پس تحقيقات مسير صحيحي را مي پيمايند.بنابراين كوك وديكمن مي توانند لرزه هاي حاصل از برخورد شئي به كوچكي ۱۰ سانتيمتر با جرمي كمتر از ۱كيلوگرم را كشف كنند.

البته شيئي ۱۰ سانتيمتري بسيار كوچك است ولي با توجه به اينكه با سرعت هاي كيهاني سفر مي كند همين ذره ناچيز گودالي به بزرگي ميز تحرير شما ايجاد مي كند!

شكل امواج لرزه اي كه هنگام برخورد فضا پيماي بدون سر نشين آپولو12 روي ماه ايجاد شد. 

در مدل استاندارد مشاهده مي كنيم چنين شهاب هايي تقريبا ۴۰۰ بار در سال با ماه برخورد مي كنند. بيش از يكي در هر روز(نقشه افريقا را تصور كنيد كه با ۴۰۰ پونز به ديوار نصب شده باشد). لرزه نگار آپولو مي تواند اين پيش بيني ومسائل بسيار ديگر را بررسي كند.تجزيه و تحليل ها تازه شروع شده اند.مسلما نتايج هر چه كه باشند بسيار ارزشمند خواهند بود.محققان معتقدند لرزه نگارهاي جديدي بر روي ماه ومريخ نصب خواهند شد و بي صبرانه در انتظار اطلاعات حاصل از انها هستند.